Bou jou kind se selfbeeld
kleuter

Kinders se selfwaarde word gebou op hoe die belangrike mense in hul lewe – ouers, ander grootmense of maats – hulle oordeel.

Gesinne, gemeenskappe en etniese en kulturele groepe “meet” kinders egter aan verskillende standaarde. Party lê klem op fisieke eienskappe, terwyl ander weer seuns en meisies verskillend beoordeel.

Stereotipering, vooroordele en diskriminasie kan kinders se selfbeeld afbreek.

Lees: Bou selfbeeld

Die grondslag van selfwaarde word reeds vroeg in ’n kind se lewe gevestig wanneer hy met die mense om hom verhoudings begin bou. As daardie mense hul onvoorwaardelike liefde en aanvaarding wys, voel ’n kind gelief. ’n Gesonde selfbeeld maak nie net jou kind se pad vorentoe makliker nie, maar beskerm hom ook in moeilike situasies.

Seksuele misdadigers kies dikwels kinders met ’n lae selfbeeld wat hulle dan “spesiaal” laat voel om hul samewerking te kry. Hulle leer jong meisietjies om goed te voel oor hulleself as hulle iemand anders tevrede gestel het, en manipuleer jong seuntjies om “dapper” op te tree en die seksuele teistering te verdra.

’n Sterk selfbeeld kan help dat ’n kind seker genoeg voel van homself om “nee” te sê vir misdadigers, of om iemand wat hy vertrou, van die misdaad te vertel.

Jou kind se selfbeeld is grootliks in jou hande. Ondeurdagte opmerkings, of dade en woorde wat nie met mekaar strook nie, kan groot skade aanrig. Die 6 stappe hieronder lê die grondslag vir ’n huishouding waarin elke kind homself as waardevol ag. 

Lees: Prys en bou jou kind

1. Wees onvoorwaardelik lief vir jou kind

Dis belangrik dat jou kind gewaardeer en spesiaal voel. Help hom om sy goeie eienskappe raak te sien en gee opregte lof waar nodig, selfs vir “verwagte” gedrag soos die uitvoer van pligte of goeie maniere. Jou kind moet weet dat jy hom liefhet ongeag sy foute of mislukkings. Dit kan jy doen deur daagliks vir jou kind te vertel dat jy hom liefhet, asook deur tyd saam met hom deur te bring.

Maak tyd om te speel, te werk en vir ontspanning. Fisieke kontak en drukkies is altyd ’n goeie ding, en sê gereeld vir jou kind wanneer hy iets doen waarvan jy hou of wat jou beïndruk. Wees wel versigtig vir oordrewe lof of te veel heuning om die mond smeer – kinders kom gou agter as jy nie opreg is nie of altyd oordryf. Hulle sal dan gou jou opinie as ongeloofwaardig begin afmaak.

Dit is baie belangrik om ook in slegte tye – waar jy of jou kind deur swarigheid gaan – jou kind gereeld van jou liefde te verseker. Jou liefde moet sonder voorwaardes wees.

2. Skep ’n veilige omgewing

’n Veilige omgewing beteken nie net die fisieke veiligheid en sekuriteit van jou kind nie, maar ook ’n roetine met reëls en grense waarbinne jou kind kan veilig voel. Sy dag moet ’n sekere patroon hê sodat hy binne daardie raamwerk kan weet wat om volgende te verwag.

Kies jou woorde versigtig en probeer om nie negatiewe patrone of opmerkings uit jou eie ouerhuis te herhaal nie.

Koester ook realistiese doelwitte en verwagtinge van jou kind – kinders voel teleurstelling baie vinnig aan en dit doen gewoonlik skade. Onthou dat klein kindertjies dikwels ongesiens hul gang gaan; dink dus mooi voordat jy opmerkings oor die telefoon of aanmerkings aan ander mense maak.

Wees duidelik en realisties oor wat jy verwag, en sorg dat jou kind weet sy beste is baie belangriker as goeie resultate.

Lees: Bou jou kind se selfbeeld

3. Vertrou mekaar

Jou kind moet kan staatmaak op jou om konsekwent en betroubaar te wees. Hy moet leer dat elke optrede ’n gevolg het, positief of negatief. Probeer om nie verskillend of onvoorspelbaar te reageer op dinge wat jou kind doen nie. Maak seker dat jou verbale en nieverbale boodskappe ooreenstem.

As jy klem plaas op deelname aan sport ongeag die uitslag, moet jy nie mismoedig raak as die span nie wen nie. Jou kind moet kan vertroue hê in jou reaksie en ondersteuning.

As daar probleme is, kan julle dit saam oplos deur te fokus op die probleem eerder as die kind. Hy moet weet dat jy aan sy kant is teen enige probleem wat hy ook al mag teëkom.

4. Ontwikkel vaardighede

As jy iets kan doen, bou dit jou selfvertroue. En selfvertroue bou ’n sterk selfbeeld. Help jou kind om sy vaardighede en belangstellings te ontwikkel. Toon opregte belangstelling in sy talente en stokperdjies en help hom waar nodig om ’n kundigheid op te bou sodat hy met selfvertroue oor die onderwerp kan praat of aan die aktiwiteit kan deelneem.

Ontwikkel ook jou kind se vaardigheid in probleemoplossing en besluitneming. Gee keuses – laat jou kind sy eie keuse maak en uitoefen. Dit wys dat jy hom ernstig opneem en vertrou om ’n keuse te maak. Gee hom ruimte om self oplossings vir ’n probleem te bedink en die beste oplossing te kies.

Hulpvaardigheid kweek ook selfvertroue. Wanneer jou kind help – in die huis, skool of selfs by amptelike organisasies – neem hy outomaties verantwoordelikheid vir iemand of iets anders en word hy ’n bekwame lid van die huishouding of gemeenskap.

Lees: 6 Stappe tot ’n sterk selfbeeld

5. Kweek ’n positiewe uitkyk

Help jou kind om kommentaar en kritiek te hanteer deur positief te bly oor homself. Dit is belangrik om kritiek te hoor, maar dit moenie sy selfbeeld skaad nie. Help hom om kritiek binne konteks te sien.

Korrigeer jou kind sagkens wanneer hy negatiewe goed oor homself sê. Help hom om sy probleme positief te omskryf en teleurstellings te verwerk. Indien daar probleme by jou kind geïdentifiseer word, help hom om die probleem te verstaan en werk saam aan ’n positiewe perspektief daarop.

Leer hom ook om homself krediet te gee wanneer hy dit verdien. Jou kind moet ook komplimente positief kan hanteer en nie afmaak of ignoreer nie.

Deel van ’n positiewe uitkyk is die vermoë van ’n kind om sy emosies te hanteer en te verwerk. Gee dus aandag aan jou kind se emosies wanneer hy slaag of misluk. Die formulering en verwerking van emosies laat hom meer in beheer voel en laat sy selfvertroue styg.

6. Gun elkeen ’n plek

Respek vir mekaar se manier van doen is baie belangrik vir ’n gesin om mekaar volkome te aanvaar. Wanneer ’n kind weet dat sy unieke geaardheid ’n plekkie in die groter gesin het, sal hy nie te selfbewus wees om homself te wees nie.

Hegte familiebande en familietradisies help ’n kind ook om sy plek binne die familie, kultuur en herkoms te kry – hy weet dan dat hy êrens hoort. Elke kind verdien ’n plekkie en dis daarom onnodig om jou kinders en hul belangstellings, prestasies of lewensuitkyk met mekaar te vergelyk.

Jou kind sal homself wel mettertyd met maats begin vergelyk – weet net dat sy selfvertroue ook kan wissel soos ervarings hom dryf en sulke vergelykings kan dikwels lei tot afguns en jaloesie. Wees egter duidelik oor julle as gesin se waardes en hou die kommunikasielyne met jou kind oop. Gesels oor die redes waarom hy afgunstig is en julle sal dalk gou agterkom dat die gevoel verdwyn namate hy weer selfversekerd raak.

’n Klomp moenies

  • Moenie jou kind se fisieke of emosionele toenadering weier of aflag nie.
  • Moenie beloftes aan jou kind verbreek nie.
  • Moenie prestasies met liefde (veral wat tyd betref) beloon nie – jou kind verdien jou liefde en jou tyd, ongeag sy prestasie.
  • Moenie jou kind veroordeel nie – dis nie hy wat die probleem is nie, maar wel sy optrede of houding. Maak seker jou kind is seker van jou liefde, al keur jy sy doen en late af.
  • Moenie jou kinders met mekaar of met maats vergelyk nie.
  • Moenie net jou kind se suksesse beklemtoon en die mislukkings ignoreer nie. Jou kind moet ook leer om deur mislukking te werk.
  • Moenie jou kind voor ander verkleineer nie. Hou kritiek opbouend.
  • Moenie vergeet om daagliks vir jou kind te sê jy is lief vir hom nie

Lewer kommentaar op hierdie artikel
0 reaksies
Lewer kommentaar
Kommentaar 0 oorblywende karakters